جعبه‌دنده دستی این روزها در دنیای خودروهای اسپرت به یک «وینیل» تبدیل شده؛ یعنی چیزی که همه عاشقش هستند ولی روزبه‌روز کمیاب‌تر می‌شود. جالب اینجاست که فراری ۱۲Cilindri Manuale و مک‌لارن McL 6GT اساساً به همین دلیل این‌قدر توجهات را به خود جلب کرده‌اند که حالا یک کالای کمیاب شده‌اند. اما این موضوع نشان می‌دهد هنوز هم هسته‌ای از عاشقان خالص وجود دارند که حاضرند پول هنگفتی بابت داشتن دنده‌دستی در یک خودروی اسپرت گران‌قیمت بپردازند.
با این حال، واقعیت این است که برای بیشتر مردم جعبه‌دنده اتوماتیک این روزها نه‌تنها جایگزینی ساده و آسان، بلکه گزینه بهتری هم محسوب می‌شود. در سرعت‌های عادی جاده‌ای، تعویض دنده اتوماتیک روان‌تر است و برای رانندگان حرفه‌ای پیست که فقط به دنبال عملکرد نهایی هستند، اتوماتیک سریع‌تر است. به همین دلیل تنها گروه کوچکی از عاشقان خالص رانندگی باقی می‌مانند که می‌خواهند خودشان دنده عوض کنند؛ کسانی که ماشین‌هایی مثل کاترهام، آریل و پورشه ۹۱۱ GT3 تورینگ دقیقاً برایشان ساخته می‌شود.
اما در خانواده ماشین‌های خانوادگی ماجرا کمی پیچیده‌تر می‌شود. خیلی‌ها هنوز ماشین دنده‌ای می‌خرند چون فکر می‌کنند ساده‌تر نگه‌داری می‌شود یا چون دهه‌هاست با آن رانندگی کرده‌اند و در سنین بالا نمی‌خواهند به اتوماتیک سوئیچ کنند. البته بازار به زودی پر از کسانی خواهد شد که دهه‌ها با اتوماتیک رانندگی کرده‌اند و اینجاست که این سؤال پیش می‌آید: دیگر چه نیازی به گواهینامه‌های جداگانه دنده‌ای و اتوماتیک داریم؟ به‌هرحال دولت‌ها می‌خواهند سوختن را متوقف کنیم و خودروی الکتریکی دنده‌ای وجود ندارد؛ پس احتمالاً در دهه آینده گواهینامه دنده‌ای حذف خواهد شد.
اگر به اندازه کافی عاشق خودروهای اسپرت موتور میانی بریتانیایی هستید اما بودجه چند میلیونی مک‌لارن را ندارید، نوبل M500 دقیقاً برای شما ساخته شده است. این ماشین با شاسی فولادی، موتور ۳.۵ لیتری V6 فورد و گیربکس شش‌سرعته گرازیانو، حالا آماده تولید است و فقط با جعبه‌دنده دستی ارائه می‌شود. شاید در نگاه اول به نظر برسد نوبل بیش از ۸۰ درصد مشتریان بالقوه را نادیده گرفته، اما برخی چیزها هرگز از مد نمی‌افتند؛ همان‌طور که صفحه‌های وینیل هم به این زودی‌ها نمرده‌اند.
به نقل از ماشین باز
این مقاله نشان می‌دهند یک تقاضای پارادوکسیکال در بازار خودروی جهان وجود دارد. از یک سو علاقه به جعبه‌دنده دستی در حال افزایش است و برندهایی مثل فراری و مک‌لارن با ارائه نسخه‌های دنده‌ای محدود، واکنش شدیدی از سوی عاشقان خودرو دریافت می‌کنند. اما از سوی دیگر آمار فروش نشان می‌دهد که اکثریت قاطع مشتریان حتی در بخش خودروهای اسپرت، ترجیح می‌دهند ماشین اتوماتیک خریداری کنند. پدیده‌ای که در صنعت موسیقی با وینیل‌ها اتفاق افتاد، حالا در صنعت خودرو در حال تکرار است: علاقه احساسی بالا، اما حجم فروش پایین.
پیش‌بندی می‌شود روند حذف جعبه‌دنده دستی از خودروهای جاده‌ای معمولی با سرعت بیشتری ادامه یابد و این فناوری به یک ویژگی فوق‌تخصصی برای ماشین‌های اسپرت محدود و گران‌قیمت تبدیل شود. برندهای بزرگی مثل پورشه به دلیل پایه مشتریان وفادارشان می‌توانند چند مدل دنده‌ای را در تولید نگه دارند، اما سازندگان اصلی جریان به تدریج از این بخش عقب‌نشینی خواهند کرد. نکته کلیدی دیگر، حرکت بازار به سمت خودروهای الکتریکی است که ذاتاً نیازی به جعبه‌دنده چندسرعته ندارند؛ این موضوع چالش اصلی آینده دستی‌ها محسوب می‌شود.
به نظر می‌رسد احتمالاً در دهه آینده شاهد حذف گواهینامه‌های جداگانه دنده‌ای و اتوماتیک در بسیاری از کشورها خواهیم بود. از طرف دیگر، این شرایط می‌تواند به نفع برندهای کوچکی مثل نوبل تمام شود: جعبه‌دنده دستی به یک عامل تمایز و نشانه اصالت تبدیل شده و می‌تواند مشتریان وفادار و پرشوری را به ارمغان بیاورد. اما نباید فراموش کرد که این پتانسیل محدود است و نمی‌توان آن را راهکاری برای جلوگیری از افول کلی دستی‌ها دانست. در نهایت، جعبه‌دنده دستی به یک «نیچ» (بازار کوچک اما پرشور) تبدیل خواهد شد؛ بازاری که شاید از نظر تعداد کوچک باشد، اما از نظر احساسات و اشتیاق بی‌رقیب است.