مالکیت ماشین برقی برای برخی سبک زندگی شده و برای برخی دیگر هنوز یک معماست. پنج سال پیش با یک کیا ای-نیرو (Kia e-Niro) وارد دنیای ماشینهای برقی شدم و حالا یک طرفدار پر و پا قرص هستم؛ برقی شدن نه تنها رانندگی کاملاً متفاوت و لذتبخشی به من داده، بلکه فرصتهای جدیدی مثل درآمدزایی از شبکه برق را هم باز کرده است. اگر به فکر خرید ماشین برقی هستید یا میخواهید تجربه مالکیتتان را بهینه کنید، این نکات از زبان یک کارشناس به دردتان میخورد.
اولین و مهمترین نکته: باتری بزرگتر از حد نیاز نخرید. باتری حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد ارزش کل ماشین برقی را تشکیل میدهد، پس ظرفیتی که به ندرت از آن استفاده میکنید ارزش پول دادن ندارد. در مورد شارژ هم سعی کنید باتری کمتر از ۲۰ درصد خالی نشود؛ هم به نفع عمر باتری است و هم در سفرهای طولانی حاشیه امنی به شما میدهد. در سفرهای جادهای شارژرهای سریع DC بهترین گزینهاند و بسیاری از ماشینهای جدید با پیشتنظیم دمای باتری، سرعت شارژ را بهینه میکنند. در خانه، شارژر دیواری ۷ کیلوواتی حدود ۲۵ تا ۳۰ مایل در ساعت شارژ میدهد و تعرفههای شبانه اکثر شرکتهای برق هم هزینهها را به شدت کاهش میدهند.
یکی از جذابترین بخشهای ماجرا انرژی خورشیدی است. با نصب یک سیستم پنل خورشیدی ۵ کیلوواتی و باتری ۱۰ کیلوواتساعتی میتوان ماشین را در روزهای آفتابی با انرژی کاملاً رایگان شارژ کرد و حتی مازاد برق را به شبکه فروخت و درآمد کسب کرد. در مورد رانندگی هم قوانین اقتصادی ماشینهای بنزینی و برقی یکسان است: شتابهای شدید و سرعت بالا در اتوبان مصرف را بالا میبرد. استفاده هوشمندانه از ترمز بازتولیدی (رجنریتیو) هم به افزایش برد کمک میکند و نوعی درگیری رانندگی است که فقط در ماشینهای برقی پیدا میشود.
نگهداری و خرید دست دوم هم دردسرهای خودش را دارد اما نترسید. بیشتر برندهای معتبر ۷ تا ۸ سال گارانتی روی باتری میدهند، ولی دیسکهای ترمز عقب به دلیل کارکرد کمتر ترمزهای مکانیکی زودتر زنگ میزنند و لاستیکهای جلو در ماشینهای دیفرانسیل جلو به خاطر گشتاور زیاد موتور الکتریکی زودتر ساییده میشوند. اگر به دنبال ماشین برقی دست دوم ارزان هستید، مهمترین چیز سلامت باتری است؛ نسل اول نیسان لیف با باتری ۲۴ کیلوواتساعتی برای رانندگی شهری گزینه خوبی است و میتوان وضعیت باتری را با اپلیکیشن Leaf Spy بررسی کرد. رنو زوئی و فولکسواگن ای-آپ هم گزینههای اقتصادیتری هستند.
به نقل از ماشین باز این مقاله از زاویهای کاملاً تجربی به مالکیت ماشینهای برقی نگاه میکند و پیام اصلیاش این است که برقی شدن دیگر یک پروژه آزمایشی نیست، بلکه سبک زندگی پخته و قابل اجرا شده است. یکی از مهمترین درسها برای خریداران ایرانی این است که «بزرگتر همیشه بهتر نیست»؛ خرید باتری غولپیکری که فقط گاهی از آن استفاده میشود، هدر دادن بخش بزرگی از سرمایه است. در بازار ایران که ماشینهای برقی چینی عمدتاً با باتریهای بزرگ تبلیغ میشوند، این نکته اهمیت ویژهای دارد. نکته دوم، ارزش زیرساخت شارژ خانگی است؛ ترکیب شارژر دیواری، تعرفه شبانه و پنلهای خورشیدی میتواند هزینه سوخت را تقریباً به صفر برساند. با توجه به افزایش قیمت سوخت و نوسانات برق در ایران، تولید مستقل انرژی خورشیدی میتواند آینده مالکیت ماشین برقی را در ایران متحول کند، هرچند یارانه فروش برق مازاد هنوز در مراحل اولیه است. در بازار دست دوم، بررسی سلامت باتری حیاتی است و ابزارهایی مثل اسکنر OBD به خریداران کمک میکنند تا با خیال راحتتر وارد بازار شوند. اما جذابترین بخش ماجرا فرصتهای درآمدی نهفته است: فروش برق مازاد به شبکه، تعرفههای ساعتی متفاوت و استفاده از ماشین به عنوان منبع ذخیره انرژی، همگی نشان میدهند که ماشین برقی فقط یک وسیله نقلیه نیست. در ایران با توسعه شارژرهای سریع و عرضه ماشینهای برقی چینی با قیمت مناسب، انتظار میرود تجربه مالکیت خیلی زود شبیه به این روایت غربی شود و صاحبان خودروهای برقی از مزایای مالی بیشتری بهرهمند گردند.