طبق آخرین آمار جنایی انگلستان و ولز، تقریباً سهچهارم خودروهایی که در سال منتهی به مارس ۲۰۲۵ به سرقت رفتند، هرگز بازیافت نشدند. اما در همین حال، شرکتهای ارائهدهنده سرویسهای ردیاب پولی گزارش میدهند که خودروهای مجهز به سیستمهای پایششدهی حرفهای، بین ۹۵ تا ۹۹ درصد موفقیت در بازیافت دارند؛ عددی که ضعفهای جدی سیستمهای مکانیاب نصبشده در کارخانه را به وضوح نشان میدهد.
استیو لانچبری، مهندس ارشد امنیت خودرو در Thatcham Research، توضیح میدهد که سارفان حرفهای دقیقاً میدانند تولیدکنندگان سیمکارت تعبیهشدهی سرویسهای خودروی متصل را کجا قرار میدهند. یکی از اولین کارهای آنها پس از دزدیدن ماشین، بیرون کشیدن قطعاتی مثل سیستم سرگرمی و اطلاعات برای دسترسی به سختافزار ردیاب است. در مقابل، سیستمهای پس از فروش به گونهای طراحی شدهاند که مخفی بمانند، باتری مستقل دارند و تا زمان فعالسازی در حالت خواب به سر میبرند؛ به همین دلیل تشخیص الکترونیکی آنها برای سارفان بسیار دشوارتر است.
کارشناسان همچنین هشدار میدهند که اتکا به برچسبهای بلوتوثی مثل Apple AirTag یا Samsung SmartTag برای بازپسگیری خودروی دزدی اشتباه است، چون این دستگاهها برای پیدا کردن وسایل گمشده طراحی شدهاند و بهراحتی توسط سارفان کشف و دور ریخته میشوند. بهتر است به دنبال سیستمهای دارای استاندارد S5 یا S7 یا نسخهی جدیدتر S5-2E با قابلیت بیحرکتسازی باشید. البته فراموش نکنید که اشتراک پایش باید فعال بماند؛ بسیاری از مالکان پس از پایان دورهی اشتراک اولیه، ایمیلها را نادیده میگیرند و در صورت سرقت، دستگاه دیگر قابل بیدار شدن نیست.
آمار واقعی هم ادعاها را تأیید میکند: شرکت Tracker در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۷۰۰ خودروی دزدی را بازیافت کرد که نیمی از آنها در کمتر از چهار ساعت و ۸۰ درصد در کمتر از ۲۴ ساعت پیدا شدند. شرکت Inn-Track نیز از موفقیت بالای ۹۹ درصدی و بازیافت بیش از ۹۰ درصد خودروها در کمتر از ۲۴ ساعت خبر داد. این ۲۴ ساعت اول، همان «ساعت طلایی» است که پلیس به آن اشاره میکند. در همین راستا، پلیس با استفاده از دادههای شرکتهای ردیاب توانسته دهها کارگاه قطعهبندی و سایت صادرات خودروی دزدی را شناسایی و تعطیل کند. با توجه به آمار DVLA، در بریتانیا هر ۱۰ دقیقه یک ماشین به سرقت میرود و فورد فیستا با ۳۵۱۱ مورد، پرسرقتترین خودروی سال گذشته بوده است.
به نقل از ماشین بازاین گزارش نشان میدهد که جنگ میان امنیت خودرو و سارفان حرفهای وارد فاز جدیدی شده است. سیستمهای متصل فابریک که مدتی پیش جوابگو به نظر میرسیدند، امروزه توسط باندهای سازمانیافته بهراحتی غیرفعال میشوند. دلیل اصلی شفاف است: مجرمان میدانند کجا باید دنبال سیمکارت و ماژول ارتباطی بگردند و در عرض چند دقیقه اتصال خودرو را قطع میکنند. در نتیجه، خودروهای گرانقیمت بدون هیچ رد پایی ناپدید میشوند.
اما پیام اصلی این است که «لایه دوم امنیت»، یعنی ردیابهای پنهان و مستقل، عملاً مازاد نیست؛ بلکه یک ضرورت است. این دستگاهها فقط ماشین را پس نمیگیرند، بلکه به پلیس کمک میکنند کل زنجیره جنایی، از کارگاههای قطعهبندی تا مسیرهای صادرات قاچاق، را هدف قرار دهد. به عبارت دیگر، یک ردیاب خوب هم سرمایهگذاری برای حفظ دارایی است و هم ابزاری برای مقابله با جنایت سازمانیافته.
نگاهی به فهرست پرسرقتترین خودروها هم نکتهی جالبی دارد: فورد فیستا با اختلاف زیاد صدرنشین است و مدلهای پرطرفدار و پرحاشیه مثل رنجروور اِووک و لکسوس NX هم در میان ده مورد برتر قرار دارند. این یعنی سارفان به دنبال ماشینهایی با بازار قطعه و تقاضای مجدد است.
در نهایت، پیشبینی میکنیم طی چند سال آینده بیمهگرها نصب ردیاب استاندارد S5 یا S7 را برای طیف گستردهتری از خودروها اجباری کنند و استانداردهای جدیدتری مثل S5-2E با قابلیت بیحرکتسازی از راه دور، رو به گسترش بگذارند. نصب و راهاندازی حرفهای و فعال نگهداشتن اشتراک، اهمیتی کمتر از خود دستگاه ندارد؛ ردیابی که خاموش باشد، فقط یک تکه پلاستیک است.