عصر خودروهای الکتریکی پرسرعت فرا رسیده، اما به نظر میرسد یک چیز اساسی کم است: هیجان تعویض دنده! سازندگانی مانند هیوندای با آیونیک 5 ان، پورشه با تایکان و بیامو در آینده، برای بازگرداندن حس درگیرکنندهی رانندگی، به سراغ فناوریهای شبیهسازی شده رفتهاند. این سیستمها مثل «N e-Shift» یا «E-Shift» با ایجاد حس کاذب تعویض دنده و حتی شبیهسازی صدا، تجربهای شبیه به رانندگی با خودروهای احتراقی اسپرت خلق میکنند.
اما این ایده از کجا آمده؟ برای درک آن باید به عقب برگردیم. روزگاری، گیربکس دستی و مکالمه دربارهی دقیق یا طولانی بودن کورس آن، بخشی از لذت رانندگی بود. سپس نوبت به گیربکسهای نیمهخودکار و دنبالهای مانند SMG بیامو و سلِساسپید آلفارومئو رسید که اگرچه رضایتبخش نبودند، اما هیجان داشتند. اوج فناوری با گیربکسهای دوکلاچه (DSG/PDK) رقم خورد که درعین نرمی، تعویض دندهای سریع و بدون قطع گشتاور ارائه میدادند.
در نهایت، موتورهای الکتریکی آمدند و جریان بیوقفه و یکنواخت گشتاور آنها، همهی این مکانیزمهای پیچیده را منسوخ کرد. اما حالا میبینیم که این یکنواختیِ بینقص، برای برخی خستهکننده شده است. به نظر میرسد مغز انسان به همان وقفههای کوتاه و حس انتظار برای تعویض دنده بعدی عادت کرده و گویا حذف کامل آن، بخشی از لذت رانندگی را کم کرده است. بنابراین، خودروسازان در حال «بازیسازی» (Gamification) تجربه رانندگی هستند تا آن حس از دست رفته را بازگردانند.
به نقل از ماشین باز این حرکت سازندگان خودروهای اسپرت الکتریک، فراتر از یک نوآوری ساده، نشاندهنده یک بازنگری عمیق در فلسفه طراحی خودروی ورزشی است. برای دههها، پیشرفت به معنای حذف نویز، تلاطم و هرگونه عامل انسانی مزاحم از تجربه رانندگی بود. اما اکنون، با حذف کامل موتور احتراقی و گیربکس مکانیکی، متوجه شدهایم که بخشی از هیجان ذاتی رانندگی، دقیقاً در همان «مزاحمتهای کنترل شده» نهفته بود. سیستمهای شبیهسازی تعویض دنده، پاسخی به یک نیاز روانشناختی هستند. آنها با ایجاد وقفههای برنامهریزی شده در جریان گشتاور، حس پیشبینی و کنترل را به راننده برمیگردانند؛ حسی که رانندگی با یک خودروی کاملاً یکنواخت و سایلنت آن را گرفته بود. این روند میتواند دو مسیر پیش رو داشته باشد: در کوتاه مدت، شاهد تکامل این سیستمهای شبیهسازی با گزینههای شخصیسازی بیشتر (مانند تنظیم سختی تعویض دنده یا انتخاب صداهای مختلف برای موتور مجازی) خواهیم بود. اما در بلندمدت، این سؤال مطرح است که آیا نسلهای آیندهی رانندگان که از ابتدا با خودروهای الکتریکی خالص بزرگ شدهاند، همچنان این حس نوستالژیک را طلب خواهند کرد؟ یا اینکه این فناوری صرفاً پلی است برای نسل فعلی علاقهمندان به خودروهای احتراقی تا گذار به عصر الکتریک را راحتتر بپذیرند؟ پاسخ به این سؤال، آیندهی طراحی خودروهای اسپرت را شکل خواهد داد.