آمار تکاندهنده است: طبق آخرین نظرسنجی جرایم انگلیس و ولز، تقریباً سهچهارم خودروهای مسروقه در سال منتهی به مارس ۲۰۲۵ هرگز پیدا نشدند. اما شرکتهای ارائهدهنده خدمات ردیابی حرفهای گزارش میدهند که خودروهای مجهز به سیستمهای پایششده بین ۹۵ تا ۹۹ درصد بازیابی میشوند؛ تفاوتی که ضعفهای جدی سیستمهای مکانیاب کارخانهای را برجسته میکند. استیو لاچبری، مهندس ارشد امنیت خودرو در Thatcham Research، میگوید دزدهای باتجربه میدانند کارخانهها سیمکارت تعبیهشده خدمات خودروی متصل را کجا قرار میدهند و یکی از اولین کارهایشان پس از سرقت، کنده کردن قطعاتی مانند سیستم اینفوتینمنت برای دسترسی به سختافزار ردیابی است. نتیجه؟ «در نهایت نمیتوانید خودرو را مکانیابی کنید.»
اینجاست که ردیابهای مرتبشده (Retrofit) بازار لوازم جانبی مزیت خود را نشان میدهند. نیل توماس، مدیر خدمات تحقیقاتی Inn-Track، میگوید بیش از ۹۰ درصد خودروهایی که این شرکت بازیابی میکند، تکنولوژی متصل کارخانهایشان قبلاً دستکاری یا قطع شده بوده است. برخلاف سیستمهای فابریک، دستگاههای اختصاصی بازیابی طوری طراحی شدهاند که پنهان بمانند، باتری مستقل دارند و تا زمان فعالسازی در حالت خواب به سر میبرند؛ بنابراین با دستگاههای جستجوی الکترونیکی قابل شناسایی نیستند و در هر خودرو در جایگاه متفاوتی نصب میشوند.
لاچبری همچنین هشدار میدهد که روی برچسبهای بلوتوثی مانند AirTag اپل یا SmartTag سامسونگ حساب نکنید: این دستگاهها برای پیدا کردن وسایل گمشده طراحی شدهاند، نه بازیابی خودروی مسروقه. به گفته او، دستگاه در طول مسیر «بوق میزند» و مجرمان متوجه آن شده و دور میاندازندش. توصیه او سیستمهای دارای گواهی استانداردهای S5 یا S7 تاتچام، یا محصولات جدید S5-2E با قابلیت بیحرکتسازی (Immobilisation) است. اما حتی بهترین ردیاب هم تنها زمانی کار میکند که سرویس پایش آن فعال باشد؛ بسیاری از مالکان پس از پایان اشتراک اولیه، آن را تمدید نمیکنند و در صورت سرقت، سیستم دیگر «بیدار» نمیشود.
در دنیای واقعی اما نتایج چشمگیر است: Tracker در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۷۰۰ خودروی مسروقه را بازیابی کرد؛ نیمی از آنها در کمتر از چهار ساعت و ۸۰ درصد در کمتر از ۲۴ ساعت. Inn-Track نیز ادعا میکند بیش از ۹۹ درصد خودروهای گزارششده را بازیابی کرده است. اولین ۲۴ ساعت حیاتی است و پلیس به آن «ساعت طلایی» میگوید. علاوه بر این، دادههای ردیابها به پلیس کمک میکند تا کارگاههای قطعهبندی و سایتهای صادراتی را پیدا کند؛ طی عملیات اخیر، ۲۰ کارگاه در Operation Alliances و ۱۰ کارگاه در Operation Bumblebee تعطیل شدند. در فهرست پرقیمتترین خودروهای مسروقه ۲۰۲۵ نیز فورد فیستا با ۳۵۱۱ سرقت صدرنشین است و پس از آن VW Golf و فورد فوکس قرار دارند.
به نقل از ماشین بازاین گزارش نشان میدهد که چگونه اتصال خودروها به اینترنت، در کنار سادگی و قابلپیشبینی بودن طراحی کارخانهای، حفره امنیتی بزرگی ایجاد کرده است. دزدهای حرفهای دقیقاً میدانند که سیستمهای ردیابی پیشفرض کجا نصب میشوند، چون این سیستمها در تمام خودروهای یک مدل یکسان هستند. در نتیجه، خودروهای گرانقیمت در عرض چند ساعت ناپدید میشوند و آمار بازیابی آنها به زیر ۲۵ درصد میرسد.
نکته کلیدی اینجاست: خودروسازان بزرگ، سیستمهای متصل را برای راحتی کاربر و کنترل هزینهها طراحی میکنند، نه برای مقابله با جرایم سازمانیافته. در مقابل، ردیابهای پنهان بازار لوازم جانبی، با باتری مستقل و حالت خواب، از نظر الکترونیکی نامرئی هستند و مجرمان حتی نمیدانند که باید به دنبال چیزی بگردند. همین «عدم آگاهی»، کلید موفقیت ۹۹ درصدی آنهاست.
اما چالش بزرگ، مدل اشتراکی این سیستمهاست. بسیاری از مالکان پس از پایان دوره اولیه، سرویس را تمدید نمیکنند و این یعنی سرمایهگذاری امنیتیشان دقیقاً در زمانی که بیشترین نیاز را دارند، از کار میافتد. تولیدکنندگان و بیمهگرها باید این مشکل را با تمدید خودکار یا هشدارهای قویتر برطرف کنند.
در آینده، انتظار میرود خودروسازان به سمت استانداردهای بالاتری مانند S5-2E حرکت کنند و حتی ردیابهای پنهان ثانویه را به عنوان بخشی از بسته امنیتی ارائه دهند. همچنین بیمهها ممکن است نصب این دستگاهها را برای خودروهای پرمخاطب الزامی کنند. این گزارش همچنین یادآوری میکند که تکنولوژیهای مصرفی مانند AirTag، جایگزین ابزارهای تخصصی نیستند؛ چرا همان قابلیتی که آنها را کاربردی میکند (بوق و سیگنال مداوم)، آنها را برای مجرمان به یک اسب تروای آشکار تبدیل میکند.