اگر صاحب یک ماشین شرکتی هستید، شاید تا پنج ماه هم برای تعمیر گارانتی آن معطل بمانید! گزارش‌ها نشان می‌دهد ناوگان‌های شرکتی (fleets) با تاخیرهای سرسام‌آور در تعمیرات گارانتی مواجه شده‌اند؛ به‌طوری‌که زمان انتظار در برخی موارد، به‌ویژه برای برندهای پریمیوم، به پنج ماه می‌رسد. شرکت لیزینگ Ogilvie Fleet از این مشکل پرده برداشته و می‌گوید انتظار پنج‌ماهه برای تعمیرات گارانتی خودروهای شرکتی دیگر «غیرواقعی» نیست.
مارک سینکلر، کارشناس مدیریت از کارافتادگی خودرو در Ogilvie می‌گوید شرکتش دست به کار شده و برای نگه داشتن ماشین‌ها روی جاده، هزینه تعمیرات را خودش می‌پردازد و گارانتی را دور می‌زند: «ما گاهی باید پول خرج کنیم و از گارانتی عبور کنیم تا مطمئن شویم مردم محصولی که از ما اجاره کرده‌اند را در اختیار دارند.» او می‌گوید حتی ماشین‌ها را از استیرلینگ تا ناتینگهام می‌فرستند تا زودتر تعمیر شوند. نتیجه این شده که میانگین زمان از کارافتادگی ناوگان این شرکت در ۲۰۲۴-۲۰۲۵ به ۱۷.۸ روز (یعنی ۱۷ درصد یا ۳.۶ روز کمتر) رسیده و طولانی‌ترین مورد از ۴۱۲ روز به ۲۲۵ روز کاهش یافته است.
دلیل اصلی این بحران، کمبود طولانی‌مدت قطعات است؛ بحران کرونا و درگیری‌های بین‌المللی تولید را بارها مختل کرده‌اند. کمبود تکنسین، به‌خصوص متخصصان خودروهای برقی، مشکل را پیچیده‌تر می‌کند، چون تکنولوژی‌های جدید و نرم‌افزارها همیشه درگیر اشکالات اولیه هستند. موسسه صنعت خودرو (IMI) می‌گوید در پایان ۲۰۲۵ تنها ۳۵ درصد تکنسین‌ها صلاحیت کار روی خودروهای برقی داشته‌اند و تا ۲۰۳۵ تقاضا می‌تواند بیش از ۴۳ هزار تکنسین از عرضه باشد. افزون بر این، سیاست‌های خودروسازان (OEM) هم تیر خلاص است: بسیاری از آن‌ها در قراردادهای نمایندگی شرط گذاشته‌اند که نماینده حق ندارد پیش‌قدم تعمیر گارانتی شود تا هزینه اضافی نپردازد؛ به این ترتیب فقط مشتری باید شکایت کند و تعمیرکار بعد از آن می‌تواند فاکتور کند، هرچند این یعنی تجربه بدتری برای مشتری.
اما خبر خوب این است که خودروهای خارج از گارانتی سریع‌تر از همیشه تعمیر می‌شوند. شرکت Epyx می‌گوید میانگین زمان تعمیر در سه ماه نخست امسال به ۱.۴۶ تا ۱.۵۳ روز رسیده که حتی از دوره پیش از کرونا هم کمتر است. سهم تعمیرات نزد نمایندگی‌ها هم از ۵۴ درصد در ژانویه ۲۰۲۰ به ۴۱ درصد در اواخر ۲۰۲۵ افت کرده، در حالی که دستمزد ساعتی نمایندگی‌ها ۳۲ درصد گران شده (از ۷۰ به ۹۳ پوند) و تعمیرگاه‌های مستقل هم ۲۷ درصد گران‌تر شده‌اند. بسیاری از ناوگان‌ها هم در مواردی که گارانتی را نقض نمی‌کند، به سراغ قطعات سبز و بازیافتی رفته‌اند؛ هرچند شرکت‌های لیزینگی مانند Alphabet هشدار می‌دهند روی ماشین‌های جوان، سازندگان به‌شدت از زنجیره تامین خود محافظت می‌کنند و استفاده از قطعات غیراستاندارد را نمی‌پذیرند.
به نقل از ماشین باز بحران پنج‌ماهه معطلی در تعمیرات گارانتی صرفاً یک مشکل لجستیکی نیست؛ نشانه‌ای از تغییر موازنه قدرت در زنجیره پس از فروش خودرو است. خودروسازان با قوانین سخت‌گیرانه در قراردادهای نمایندگان، مانع از برخورد فعالانه با موارد گارانتی می‌شوند تا هزینه‌هایشان کنترل شود، اما این رویکرد، هزینه رضایت مشتری و ساعات از کارافتادگی خودرو را به لیزینگ‌ها و ناوگان‌ها تحمیل می‌کند. واکنش Ogilvie یعنی دور زدن گارانتی و پرداخت از جیب، نشان می‌دهد که برخی بازیگران حاضرند به‌جای تحمل زمان مرگ‌بار، هزینه مالی را بپذیرند؛ این یعنی گارانتی در عمل برای بخشی از بازار ارزش خود را از دست می‌دهد.
همزمان، داده‌های Epyx تصویری دوگانه می‌سازند: خودروهای خارج از گارانتی سریع‌تر تعمیر می‌شوند، چون به شبکه‌ای از تعمیرگاه‌های مستقل و قطعات سبز دسترسی دارند. با گران شدن دستمزد ساعتی نمایندگی‌ها از ۷۰ به ۹۳ پوند، این روند تشدید می‌شود و سهم نمایندگی‌ها که از ۵۴ به ۴۱ درصد رسیده، احتمالاً کاهش بیشتری هم خواهد یافت. در بعد تکنولوژی، کسری ۴۳ هزار تکنسین برق تا ۲۰۳۵ گلوگاه اصلی آینده است، به‌ویژه با توجه به اشکالات نرم‌افزاری خودروهای برقی. پیش‌بینی ماشین‌باز این است که فشار تنظیمی و شکایات مشتریان، خودروسازان را ناگزیر به شفاف‌تر کردن سیاست‌های گارانتی می‌کند و بازار قطعات سبز با ارائه تضمین و گارانتی استاندارد رشد خواهد کرد؛ دقیقاً همان خواسته‌ای که Alphabet اکنون مطرح می‌کند. درس بزرگ برای بازار ایران هم واضح است: انحصار گارانتی بدون پشتوانه قطعه و خدمات کافی، راندمان ناوگان را فلج می‌کند و راهکار، تنوع‌بخشی به شبکه تعمیرات و قوانین شفاف است.