نیسان کراساور محبوب کیکس را با پیشرانه هیبریدی به اروپا میآورد و قصد دارد آن را با سرمایهگذاری ۱۷۰ میلیون پوندی در کارخانه ساندرلند بریتانیا تولید کند. کیکس که در سال ۲۰۱۶ با تمرکز بر بازار برزیل عرضه شد، هماکنون در نسل دوم خود در برزیل، ژاپن و مکزیک تولید میشود و پیش از این هرگز در اروپا به فروش نرسیده بود. این مدل در زیر قشقای قرار میگیرد و جانشین جوک احتراقی میشود که در هفتمین سال فروش خود است؛ کیکس با طول ۴۳۶۵ میلیمتر کمی بلندتر از جوک است و هر دو از پلتفرم CMF-B بهره میبرند.
ساندرلند که در حال حاضر قشقای، جوک و لیف جدید را تولید میکند، قرار است نسل بعدی جوک برقی را نیز بسازد، اما برنامه تولید قشقای برقی لغو شده است؛ بنابراین ورود کیکس یک تقویت بزرگ برای این کارخانه است که امسال چهلمین سالگرد تأسیس خود را جشن میگیرد و تاکنون بیش از ۱۲ میلیون خودرو تولید کرده است.
اما نیسان هشدار داده است که این طرح ممکن است عملی نشود، مگر اینکه دولت بریتانیا الزامات مربوط به خودروهای بدون آلایندگی (ZEV) را تسهیل کند. طبق قوانین فعلی، ۸۰ درصد از فروش خودروهای جدید در بریتانیا باید تا ۲۰۳۰ برقی باشد، اما نیسان خواستار کاهش این سهم به ۵۰ درصد یا کمتر است. ماکس مورینا، رئیس نیسان اروپا، پس از اعلام این سرمایهگذاری گفت: «بخش عمدهای از این موضوع مشمول اصلاح الزام ZEV است. ما انتظار داریم این الزام به سطحی اصلاح شود که به ما امکان رقابت دهد؛ برای ما ۵۰ درصد از نظر مالی منطقی است و ۴۰ درصد بهتر خواهد بود.»
در عین حال، رقبای چینی مانند چری، امجی و بیوایدی سهم بازار خود را در بریتانیا به بیش از ۲۰ درصد رساندهاند و نیسان نیز در حال گفتوگو با چری برای تولید خودرو در ساندرلند است که میتواند به تولید تا شش مدل در این تأسیسات منجر شود. جاناتان رینولدز، وزیر کسبوکار بریتانیا، این تصمیم را «رأی اعتمادی بزرگ به تخصص تولید و آینده خودروسازی بریتانیا» دانست.
به نقل از ماشین باز این خبر نشان میدهد که تنش میان مقررات دولتی و واقعیت بازار خودروسازی به اوج رسیده است. دولت بریتانیا با تعیین سهم ۸۰ درصدی فروش برقی تا ۲۰۳۰، هدفی جاهطلبانه وضع کرده، اما نیسان بهوضوح میگوید که این هدف برای تولیدکنندگان حجممحور قابلتحقق نیست. حاشیه سود پایین خودروهای برقی که هنوز با مدلهای احتراقی برابری نمیکند، اصلیترین دلیل این فشار است.
در عین حال، رقابت با تولیدکنندگان چینی به یک تهدید وجودی تبدیل شده است. شرکتهایی چون چری، امجی و بیوایدی با بهرهگیری از هزینههای تولید پایینتر، سهم بازار خود را در بریتانیا به بالای ۲۰ درصد رساندهاند. عدم اعمال تعرفههای مشابه اتحادیه اروپا روی خودروهای برقی چینی، بازار بریتانیا را برای رقبای آسیایی جذابتر کرده و این عدم تقارن، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگانی مثل نیسان وارد میکند.
از منظر استراتژیک، تولید کیکس در ساندرلند یک بازی دو سربردار است: از یکسو جایگزین مناسبی برای جوک احتراقی فراهم میکند و از سوی دیگر، در صورت عدم تغییر مقررات ZEV، این سرمایهگذاری ۱۷۰ میلیون پوندی به خطر میافتد. گفتوگوهای نیسان با چری نیز احتمالاً راهکاری برای کاهش هزینهها و استفاده از ظرفیت کارخانه است که میتواند تا شش مدل در این تأسیسات تولید شود.
پیشبینی میشود دولت بریتانیا در نهایت مجبور به تعدیل اهداف خود شود، زیرا از دست دادن تولیدکنندگان بزرگ، ضربهای جبرانناپذیر به صنعت خودروسازی این کشور وارد میکند. صنعت خودروسازی بریتانیا در نقطه عطفی قرار دارد که تعادل میان جاهطلبیهای زیستمحیطی و واقعیتهای اقتصادی، آینده آن را تعیین خواهد کرد. همچنین ممکن است بریتانیا مجبور شود برای الحاق به طرح «ساخت اروپا»، تعرفههای ضدتراز مالی مشابه اتحادیه اروپا را اعمال کند تا از تبدیل شدن به یک «اسب تروآ» جلوگیری شود.