«ما بازار را اشتباه خواندیم و با عجله زیادی حرکت کردیم.» این عذرخواهی مکرر در ماه‌های اخیر بخش بزرگی از فضای رسانه‌ای خودرو را در بر گرفته است؛ جایی که پیش‌بینی‌های پرطمغه اوایل دهه ۲۰۲۰ درباره تسلا به واقعیت نپیوست و باعث شد غول‌هایی مثل پورشه، استلانتیس، هوندا، جنرال موتورز و فورد برنامه‌های پرهزینه خودروهای برقی خود را لغو کنند. اما بازار مانند یکی از آن بستگان سرسخت و غیرقابل پیش‌بینی، عادت دارد خودروسازان را غافلگیر کند. حالا سوال این است: آیا آن‌ها بیش از حد به سمت تولید ماشین‌های بنزینی برگشتند و رشد تقاضای ماشین برقی را که پس از جنگ طولانی ایران شکل گرفته، دست‌کم گرفتند؟
گزارش‌های اروپایی نشان می‌دهد مشتریان ماشین‌های برقی کوچک و جدید گروه فولکس‌واگن، مانند ID Polo، حالا با ماه‌ها انتظار روبه‌رو هستند، زیرا سفارش‌ها از پیش‌بینی‌های اولیه عبور کرده است. البته دست‌کم آوردن تقاضا به اندازه بیش‌برآوردی آن گران تمام نمی‌شود، اما بهایی دارد: از دست دادن مشتریان به نفع رقبا. برخلاف آن هیجان کاذبی که پنج سال پیش با طرفداران نفس‌گیر تسلا ایجاد شده بود، اکنون شاهد یک حرکت واقعی هستیم که از افزایش قیمت بنزین و دیزلی ناشی شده و اگر این افزایش ناشی از مالیات بود، حتماً یک فاجعه سیاسی به بار می‌آورد.
در بریتانیا، سهم فروش خودروهای کاملاً برقی در ماه آگوست به ۳۰ درصد رسید و ترکیب ماشین‌های برقی و هیبریدی پلاگین، از مجموع فروش بنزینی و دیزلی سبقت گرفت. با وجود التماس‌های خودروسازان، دولت نباید در دستورالعمل وسایل نقلیه بدون آلایندگی کوتاهی کند. خودروسازان ذاتاً کوتاه‌مدت فکر می‌کنند؛ آن‌ها می‌بینند که فعلاً ماشین‌های بنزینی سود بیشتری می‌سازند و می‌خواهند بیشتر همان‌ها را بفروشند. اما آن‌ها به هدایت دولتی نیاز دارند تا بلندمدت‌تر فکر کنند، دقیقاً مثل کاری که صنعت خودرو چین را به این جایگاه رساند.
البته صنعت شاید به کمی استثنا برای موتورهای V8 خاص و زمان بیشتر برای کارخانه‌های بریتانیایی و برقی‌سازی وانت‌ها نیاز داشته باشد، اما اشتباه است اگر منافع کوتاه‌مدت سهامداران را با آینده صنعت خودرو برابر بدانیم. خودروسازان زنده می‌مانند و در نهایت قوی‌تر می‌شوند. آن‌ها با ماشینی مثل رنو ۵ و آی‌دی پولو ثابت کرده‌اند که می‌توانند خودروهای برقی بسازند که مشتریان واقعاً بخواهند. پس بیایید همین حالا ماشین‌های برقی را به خط پایان برسانیم و به سراغ بحث‌های جنجالی‌تری مثل صفحه نمایش داشبورد برویم!
به نقل از ماشین باز این خبر نشان‌دهنده یک نوسان بسیار جذاب و درس‌آموز در بازار جهانی خودروست. چند سال پیش، هیجان افراطی ایجاد شده توسط تسلا و طرفدارانش باعث شد خودروسازان بزرگ با وعده‌های بزرگ وارد عرصه خودروهای الکتریکی شوند. اما وقتی فروش‌ها با آن انتظارات غلوش‌شده هم‌خوانی نداشت، شرکت‌هایی مثل فورد، جنرال موتورز و پورشه خیلی زود عقب‌نشینی کردند و بودجه‌ها را دوباره به سمت موتورهای درون‌سوز هدایت کردند. حالا اما بازار واقعی خودش را نشان داده است: افزایش شدید و بی‌سابقه قیمت سوخت‌های فسیلی که بخشی از آن به تشنجات ژئوپلیتیک و جنگ طولانی ایران گره خورده است، تقاضای واقعی، پایدار و محکمی برای ماشین‌های برقی ایجاد کرده است. صف‌های طولانی چندماهه خریداران برای خودروهای جدیدی مثل فولکس‌واگن آی‌دی پولو نشان می‌دهد که دیگر خبری از هیجان‌های توخالی نیست.
نکته کلیدی در این میان، ذات کوتاه‌مدت‌اندیش شرکت‌های سهامی است. مدیران دیدند که فعلاً ماشین‌های بنزینی حاشیه سود بیشتری دارند، بنابراین از دولت‌ها می‌خواهند قوانین سخت‌گیرانه آلایندگی را تضعیف کنند. اما تجربه موفق صنعت خودرو چین ثابت کرد که هدایت و حمایت بلندمدت دولتی می‌تواند صرفه اقتصادی در تولید ایجاد کند. اگر اروپا و بریتانیا اکنون تسلیم فشارهای کوتاه‌مدت شوند، بازار آینده را قطعاً به رقبای چینی واگذار خواهند کرد. البته موتورهای V8 خاص و وانت‌های کاری به زمان و استثنای بیشتری نیاز دارند. به عنوان پیش‌بینی ماشین باز، با عبور صنعت از مرحله هیجان زودگذر، شاهد بلوغ کامل بازار خودروهای الکتریکی در سال‌های پیش رو خواهیم بود. برندهایی که همین حالا روی پلتفرم‌های برقی خود سرمایه‌گذاری کنند، بازیگران اصلی دهه ۲۰۳۰ خواهند بود و خودروهای برقی به یک کالای همگانی تبدیل می‌شوند.