نیسان رسماً اعلام کرده که نسخه هیبریدی کراساوور محبوب «کیکس» (Kicks) را به اروپا میآورد و قصد دارد آن را در کارخانه ساندرلند انگلیس با سرمایهگذاری ۱۷۰ میلیون پوندی تولید کند. کیکس که نخستین بار در سال ۲۰۱۶ با تمرکز بر بازار برزیل عرضه شد، در نسل دوم خود (مدل ۲۰۲۴) در برزیل، ژاپن و مکزیک تولید میشود و تاکنون هرگز در اروپا به فروش نرسیده است. این مدل که ۴۳۶۵ میلیمتر طول دارد و روی پلتفرم مشترک CMF-B با جوک ساخته میشود، در جایگاهی زیر قاشقای قرار میگیرد و در عمل جایگزین نسخه موتور احتراقی جوک میشود که هفتمین سال حضورش در بازار را میگذراند.
اما این خبر هیجانانگیز برای ساندرلند - که در حال حاضر قاشقای، جوک و لیف جدید را تولید میکند و قرار است جوک برقی نسل بعدی را هم بسازد - به یک شرط مهم گره خورده است. نیسان به صراحت هشدار داده که اگر دولت انگلیس الزامات خودرو بدون آلایندگی (ZEV mandate) را تعدیل نکند، این تولید ممکن است محقق نشود. طبق قانون فعلی، ۸۰ درصد از فروش خودروهای جدید در سال ۲۰۳۰ باید برقی باشد، در حالی که ماکس مسینا، مدیر ارشد نیسان اروپا، خواستار کاهش آن به ۵۰ درصد یا حتی ۴۰ درصد شده و گفته است: «۵۰ درصد چیزی است که از نظر مالی منطقی است؛ ۴۰ درصد بهتر خواهد بود.»
پشت این درخواست، نگرانی عمیقی از رقابت با تولیدکنندگان چینی نهفته است. شرکتهای چینی مانند چری، امجی و بیوایدی در ماه اوت بیش از ۲۰ درصد از سهم بازار انگلیس را تصاحب کردند و توانستهاند خودروهای برقی بیشتری نسبت به اتحادیه اروپا در این کشور بفروشند، چرا که انگلیس برخلاف اتحادیه اروپا تعرفههای متقابل مشابهی روی خودروهای برقی ساخته شده در چین اعمال نکرده است. مسینا هشدار میدهد که رقبای چینی «نه همان حقوق را میدهند، نه همان هزینههای اجتماعی را میپردازند و نه همان مالیاتها را».
با این حال، در پسزمینه این تنشها، نیسان در حال مذاکره با گروه چری برای تولید خودرو در ساندرلند است که میتواند به تولید تا شش مدل در این مجتمع بینجامد - خبری خوشایند برای کارخانهای که در سال چهلم تأسیس خود قرار دارد و تاکنون بیش از ۱۲ میلیون خودرو تولید کرده است. جاناتان رینولدز، وزیر کسبوکار انگلیس، این تصمیم را «رأی اعتماد بزرگی به تخصص تولیدی بریتانیا و آینده خودرویی این کشور» خوانده است.
به نقل از ماشین باز این خبر نشان میدهد که صنعت خودروسازی اروپا در یک دوران گذار پرالتهاب قرار دارد. نیسان با مشروط کردن سرمایهگذاری ۱۷۰ میلیون پوندی خود، در واقع دولت انگلیس را در یک فشار سیاسی دوگانه قرار داده: یا اهداف بلندپروازانه برقی تعدیل شود یا شغلها و اعتبار صنعتی بریتانیا پس از برکسیت به خطر بیفتد. استدلال نیسان کاملاً زمینی است؛ حاشیه سود خودروهای برقی هنوز با مدلهای احتراقی برابری نمیکند و رقبای چینی با هزینههای تولید بسیار پایینتر در حال بلعیدن بازار هستند. اما نکته مهم این است که فروش برقی در انگلیس در حال رشد سریع است و در اوت به ۳۰ درصد رسید، یعنی تقاضا وجود دارد و مسئله اصلی سودآوری است. به نظر میرسد در نهایت یک راهحل میانه پیدا خواهد شد: شاید اهداف ۲۰۳۰ با مشوقهای بیشتر یا انعطاف در محاسبه سهم برقی، مانند اعتبار دادن به هیبریدیها، تعدیل شود. مسأله تعرفه روی خودروهای چینی نیز یک نقطه عطف استراتژیک است. انگلیس با اعمال نکردن تعرفههای مشابه اتحادیه اروپا، خود را در موقعیتی دشوار قرار داده و مسینا با اشاره به «اسب تروآ» هشدار میدهد که اتحادیه اروپا ممکن است انگلیس را در برنامه «Made in Europe» نپذیرد. از سوی دیگر، مذاکرات نیسان با چری نشان از یک استراتژی جالب دارد: اگر نمیتوانی آنها را شکست دهی، باشان کار کن. در نهایت، تصمیم درباره ZEV mandate نهتنها درباره نیسان، بلکه درباره آینده کل صنعت خودروسازی بریتانیا تعیینکننده خواهد بود و سال ۲۰۳۰ به یک نقطة عطف تبدیل میشود.