اعتراف مکرر مدیران خودروسازی مبنی بر اینکه «بازار را اشتباه خواندیم و سریع حرکت کردیم»، اخیراً باعث شده تا شرکتهایی نظیر پورشه، استلانتیس، هوندا، جنرال موتورز و فورد برنامههای پرهزینه خود را برای خودروهای برقی لغو کنند. اما اکنون این سوال پیش میآید که آیا این شرکتها در مسیر برگشت به سمت تولید خودروهای بنزینی بیش از حد پیش رفته و تقاضای واقعی برای خودروهای برقی را دستکم گرفتهاند، به خصوص که این تقاضا در پی طولانی شدن جنگ ایران در حال افزایش است.
گزارشها از اروپا نشان میدهد که مشتریان علاقهمند به خودروهای برقی کوچک و جدید گروه فولکسواگن، مانند فولکسواگن آیدی پولو، با ماهها انتظار مواجه هستند، چرا که سفارشها از پیشبینیهای اولیه پیشی گرفتهاند. برخلاف هیجان کاذب ایجاد شده توسط طرفداران تسلا در سالهای گذشته، اکنون نشانههای یک حرکت واقعی و نهادینه در بازار دیده میشود که عمدتاً بر اثر افزایش قیمتهای بنزین و گازوئیل شکل گرفته است.
در ماه آگوست، سهم خودروهای برقی از فروش خودروهای نو در بریتانیا به ۳۰ درصد رسید و سهم ترکیبی خودروهای برقی و هیبریدی پلاگین از خودروهای بنزینی و دیزلی پیشی گرفت. در حالی که خودروسازان به دلیل حاشیه سود بالاتر خودروهای درونسوز، خواهان تعدیل الزامات انتشار صفر هستند، کارشناسان معتقدند دولتها باید محتاط عمل کنند. اصولاً شرکتهای سهامی کوتاهمدت فکر میکنند و نیاز به هدایت دولتی دارند تا بلندمدتتر برنامهریزی کنند؛ همانطور که صنعت خودرو چین از حمایت و هدایت دولتی بهره فراوان برد.
البته شاید لازم باشد برای موتورهای V8 خاصی استثنایی قائل شد و به کارخانهها فرصت بیشتری داد، اما نباید منافع کوتاهمدت سهامداران را با آینده صنعت خودرو یکی دانست. خودروسازان با عرضه مدلهایی مثل رنو ۵ و آیدی پولو ثابت کردهاند که توانایی ساخت خودروهای برقی محبوب را دارند؛ پس بهتر است این روند را با قدرت پیش ببریم و به سراغ بحثهای دیگری برویم!
به نقل از ماشین باز تحلیل این خبر نشان میدهد که صنعت خودرو در یکی از پرنوسانترین دورههای تاریخ خود قرار دارد. خودروسازان پس از آنکه در اوایل دهه ۲۰۲۰ پیشبینیهای هیجانانگیزی درباره پایان خودروهای درونسوز داشتند، با کاهش موقت تقاضا دچار وحشت شده و به سرعت به سمت تولید مجدد مدلهای بنزینی بازگشتند. اما این رفتار آونگوار اکنون پیامد خود را نشان داده است: صفهای طولانی انتظار برای مدلهای برقی محبوب نشان میدهد که تقاضای مصرفکنندگان دیگر یک هاله تبلیغاتی نیست، بلکه واکنشی منطقی به قیمتهای بالای سوخت و هزینههای استفاده است. خطر اصلی اینجاست که کوتاهاندیشی شرکتی میتواند به قیمت از دست رفتن سهم بازار و در نهایت پیروزی رقبای چینی تمام شود. در حالی که خودروسازان سنتی روی حاشیه سود فوری ماشینهای بنزینی تمرکز دارند، رقبایشان با حمایت و برنامهریزی دولتی، مقیاس تولید و تابآوری زنجیره تأمین خود را ارتقا میدهند. این خبر تأکید میکند که دولتها نباید تحت فشار لابیهای کوتاهمدت، تعهدات زیستمحیطی خود را ضعیف کنند. در نهایت، موفقیت مدلهایی مانند رنو ۵ ثابت میکند که مشتریان آماده پذیرش خودروهای برقی هستند، به شرطی که محصول ارزش خرید داشته باشد. البته استثناهایی برای مدلهای خاص مانند موتورهای V8 وجود خواهد داشت، اما روند اصلی غیرقابل بازگشت است. آینده صنعت خودرو در گرو تعهد بلندمدت به برقیسازی، توسعه زیرساختها و ایجاد اطمینان برای سرمایهگذاریهای کلان است. این پایان راه نیست، بلکه آغاز یک تحول ساختاری است. پس باید سریعتر این مسیر را طی کرد تا به بحثهای جذابتری مثل طراحی صفحات نمایشگر رسید.