انتخاب «تاثیرگذارترین خودروی قرن بیستم» واقعاً کار راحتی نیست، اما مجله Classic & Sports Car اخیراً با کمک هیئتی از کارشناسان خبره این کار را انجام داده است. در این رأیگیری جذاب که از میان خودروهای برتر هر دهه انجام شد، فورد مدل T به صدر نشست و مکلارن F1 و مینی هم در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند. البته خود داوران هم اذعان کردند که انتخاب میان این همه خودروی افسانهای کاری به شدت دشوار بوده است.
با این حال، جایگاه مکلارن F1 در این فهرست کمی بحثبرانگیز است. هرچند F1 یک شاهکار بینظیر است، اما آیا واقعاً به اندازه خودروهایی مثل تویوتا پریوس، لکسوس LS 400، تویوتا RAV4 یا حتی جیپ ویلیس بر صنعت خودروسازی تاثیر گذاشته است؟ مدل T و مینی انقلابات بزرگی در خودروسازی ایجاد کردند، اما صنعت پس از درخشش F1، تا حد زیادی از نوآوریهای خلوص وزنی آن چشمپوشی کرد.
شاید باید تعریفمان از واژه «تاثیرگذار» را در اینجا کمی بازتر تفسیر کنیم. اگر تاثیر بر احساسات و عشق به خودرو را در نظر بگیریم، مکلارن F1 بیشک یکی از تاثیرگذارترینهاست؛ به طوری که حتی امروزه شرکت گوردون مورای (GMA) مجبور شده آن را برای دنیای مدرن بازسازی کند. اما از منظر صنعتی، شاید پریوس و همدورهایهای ژاپنیاش جایگاه شایستهتری در این سکو داشتند.
به نقل از ماشین بازانتخاب خودروهای تاثیرگذار قرن بیستم نشاندهنده یک تقاطع جالب در تاریخ خودروسازی است: تقابل «خلوص مهندسی» با «تاثیرگذاری صنعتی». فورد مدل T و مینی به درستی به خاطر دموکراتیزه کردن خودرو، تولید انبوه و تغییر سبک زندگی مردم انتخاب شدند؛ خودروهایی که صنعت را به طور کامل متحول کردند. اما قرار گرفتن مکلارن F1 در رتبه دوم نشان میدهد که گاهی اوقات معیارهای داوری بیشتر تحت تاثیر «افسانهسازی» و «جایگاه اسطورهای» قرار میگیرد تا تاثیرات واقعی و گسترده بر خطوط تولید و تکنولوژیهای روزمره.
مکلارن F1 بدون شک یک شاهکار است؛ خودرویی که مرزهای فناوری، سرعت و طراحی را جابهجا کرد و هنوز هم سرسلسله خودروهای اسپرت است. اما همانطور که در متن اشاره شد، صنعت خودروسازی پس از درخشش آن مسیر کاملاً دیگری را پیش گرفت. تویوتا پریوس انقلاب هیبریدی را آغاز کرد و مسیر آینده خودروهای الکتریکی را هموار ساخت، در حالی که F1 بیشتر یک آزمایشگاه گرانقیمت و دستنیافتنی باقی ماند. این موضوع یادآور این واقعیت است که «تاثیرگذاری» همیشه به معنای فروش بالا یا کپیبرداری مستقیم رقبا نیست، بلکه میتواند به معنای تغییر نگرش و الهام بخشیدن به نسلهای بعدی طراحان و مهندسان باشد.
نگاهی به قرن بیست و یکم نشان میدهد که معیارهای تاثیرگذاری در حال تغییرند. امروزه خودروهایی مثل تسلا مدل S، نیسان قشقایی یا پورشه کاین بر صنعت سایه انداختهاند و شاید در آینده شاهد حضور برندهای چینی نوظهوری مثل جیکو ۷ هم در چنین فهرستهایی باشیم. در نهایت، این مسابقات و رأیگیریها بیشتر از آنکه حقیقتی مطلق باشند، بازتابی از عشق عمیق ما به تاریخچه و داستانهای پشت فرمان هر خودرو هستند. تیم ماشین باز بر این باور است که فارغ از جایگاه نهایی در فهرستها، مکلارن F1 به واسطه جذابیت ذاتی و طراحی جاودانهاش، همیشه جایگاه ویژهای در قلب طرفداران خودرو خواهد داشت.