صنعت خودروسازی بریتانیا این روزها با چالشهای بسیاری روبرو است و خبر اخراج حدود ۴۰۰۰ نفر از نیروهای جگوار لندرور (JLR) نیز همین موضوع را به وضوح نشان داد. به همین دلیل، وقتی اخبار مثبتی منتشر میشود، ارزش بسیار بیشتری دارد؛ مثلاً خبر اینکه شرکت مکلارن با سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون پوندی برای راهاندازی دومین مرکز تولید در بریتانیا، دستکم ۱۰۰۰ شغل مستقیم جدید ایجاد میکند. در کنار او، نیسان نیز ۱۷۰ میلیون پوند برای تولید مدل جدید «کیکس» (Kicks) در کارخانه ساندرلند سرمایهگذاری میکند تا شغلهای این منطقه تا حد زیادی امن بماند.
حضور نقلقولهای مقامات ارشد دولت در بیانیههای مطبوعاتی این دو شرکت نشان میدهد که تولید در بریتانیا جدی گرفته میشود. این اعلامیهها گستره وسیعی از مهارتهای مهندسی بریتانیا را از سوپراسپرتها تا ماشینهای خانوادگی به رخ میکشد، اما نکته مهم این است که هر دو پروژه کاملاً روی ماشینهای با پیشرانه احتراقی تمرکز دارند. مکلارن ورود به دنیای ماشینهای برقی را به تعویق میاندازد، زیرا هنوز تقاضای کافی وجود ندارد و نیسان هم به دلیل کند شدن رشد فروش ماشینهای برقی، برنامههای الکتریکی خود را تعدیل کرده است.
در عین حال، بریتانیا در خطر عقب ماندن از کشورهای دیگر قرار دارد. در اسپانیا، گروه فولکسواگن ماشینهای برقی کوچک میسازد و یک کارخانه جدید MG در حال ساخت است. شرکتهای چینی نیز در حال راهاندازی کارخانههای ماشین برقی در اروپای شرقی با هزینههای کمتر هستند؛ کارخانههایی تمامعیار که بریتانیا دهههاست ندیده است. دولت باید اطمینان حاصل کند که قوانین شفافی برای حمایت از تولید ماشینهایی که مشتریان واقعاً میخواهند و همچنین تشویق به سرمایهگذاری بلندمدت در آینده برقی وجود دارد.
به نقل از ماشین باز سرمایهگذاریهای اخیر مکلارن و نیسان بیشک نفس تازهای برای صنعت خودروسازی بریتانیا محسوب میشود، اما نباید فراموش کرد که این نقطه روشن، سایهای از تردیدهای جدی پیرامون آینده برقی این صنعت را پنهان نمیکند. انتخاب مکلارن برای توسعه خطوط تولید با پیشرانههای احتراقی و تأخیر در عرضه خودروهای الکتریکی، واکنشی هوشمندانه به واقعیتهای کنونی بازار است؛ جایی که تقاضا برای برقیهای لوکس هنوز به بلوغ نرسیده است. از سوی دیگر، حرکت نیسان برای تولید کیکس هیبریدی نشان میدهد که خودروسازان ترجیح میدهند در کوتاهمدت روی گزینههای مطمئنتر تمرکز کنند تا با حفظ شغلها و ظرفیت تولید، هزینههای توسعه برقی را مدیریت کنند. در واقع، این شرکتها در حال خریدن زمان هستند تا زمانی که سودآوری ماشینهای بنزینی همچنان برایشان تضمین شده باشد. اما زمان در صنعت خودرو با سرعت میگذرد و استراتژی تأخیر در گذار به سمت برقی، در صورت تثبیت تقاضا، میتواند به ضرر استراتژیک تبدیل شود.
با این حال، تصویر بزرگتر هشداری جدی است. در حالی که بریتانیا روی ماشینهای بنزینی سرمایهگذاری میکند، رقبای اروپایی مانند اسپانیا و کشورهای اروپای شرقی با جذب سرمایهگذاریهای عظیم چینی و ساخت کارخانههای جدید تمامبرقی، در حال پر کردن شکاف تولید پیش از پایان این دهه هستند. اگر دولت بریتانیا تنها به جشن گرفتن اخبار مثبت کوتاهمدت بسنده کند و سیاستهای شفاف و تشویقی پایدار برای زیرساختهای شارژ، یارانههای تولید باتری و آموزش نیروی کار ارائه ندهد، خطر از دست دادن جایگاه تاریخی خود در موج برقی شدن جهانی بسیار محتمل است. آینده صنعت خودرو بریتانیا در گرو تعادلی هوشمندانه میان پاسخ به تقاضای امروز و آمادهسازی برای الزامات فردا است و این روند نشاندهنده یک دوراهی تاریخی برای بریتانیا میان حفظ مزیتهای سنتی و پذیرش ریسکهای نوآورانه است.