اخیراً اداره استانداردهای تجاری بریتانیا (Trading Standards) بار دیگر اعلام کرده که بازار خودروهای دست دوم یکی از پرشکایت‌ترین بخش‌های این کشور است؛ به‌ویژه پس از آنکه برخی مشتریان از ماشین‌هایی که نیاز به تعمیرات اساسی داشته‌اند، نالیده‌اند. در مقابل، سوپرمارکت فروش خودرو دست دومِ مورد بحث ادعا می‌کند که «به حل دغدغه‌ها به‌صورت عادلانه و مسئولانه متعهد است» و «هر خودرو پیش از فروش، یک بازرسی جامع و آماده‌سازی کامل می‌شود».
آه، بله، همان «بازرسی جامع پیش از فروش»! به عنوان مثال، مزدا هم اخیراً یک برنامه خودروی دست دوم تأییدشده و جدید را معرفی کرده که شامل «بازرسی چندنقطه‌ای و آماده‌سازی سخت‌گیرانه خودرو» است. سال‌هاست که فروشنده‌ها این موارد را به عنوان یک امتیاز و مزیت برای مشتری جا می‌زنند، در حالی که واقعیت این است که قانوناً حق فروش خودرویی که برای رانندگی در جاده ایمن نباشد را ندارند. پس این بازرسی و آماده‌سازی‌ها، در واقع بیشتر برای محافظت از خود فروشنده‌هاست. با توجه به اینکه حتی بهترین بازرسی‌ها هم شامل باز کردن و بررسی قطعات داخلی نمی‌شوند و احتمالاً از یک تست فنی (MOT) هم سخت‌گیرانه‌تر نیستند، واقعاً چقدر ارزش دارند؟
من به یاد دارم که روزی از مرکز آماده‌سازی یکی از گروه‌های فروش خودرو دست دوم بازدید می‌کردم. مدیر آنجا با افتخار از ۱۰۰ جایگاه کار، بخش تعمیرات ظریف و توانایی تکنسین‌هایش در پردازش ده‌ها ماشین در روز تعریف می‌کرد. اما به یاد ندارم هیچ‌کدام از خودروها تست جاده‌ای شوند، چه برسد به اینکه قطعات داخلی‌شان بررسی شود. با توجه به اینکه حتی بعد از بازرسی و تست جاده‌ای هم برخی عیوب فقط پس از خرید خودشان را نشان می‌دهند، پیشنهاد می‌کنم فروشنده‌ها یک مزیت واقعی دیگر هم در برنامه‌های خودرو دست دوم خود آشکارا تبلیغ کنند: تعهد به قانون حقوق مصرف‌کننده مصوب ۲۰۱۵، و اینکه قول می‌دهند با تمام شکایات به‌طور جدی و در زمان مناسب برخورد کنند.
نمی‌دانم آیا هزینه‌های اداری فروشی که برخی فروشنده‌ها علاوه بر قیمت خرید خودرو می‌گیرند، واقعاً باعث از دست رفتن مشتریانشان می‌شود یا نه. در گشت‌زنی در یک سایت فروش اینترنتی، خودروی واکس‌هال آسترا ۲۰۱۹ مدل ۱.۴ توربو SRi اتوماتیک با ۱۲ هزار مایل کارکرد را با قیمت ۱۱ هزار و ۶۹۰ پوند پیدا کردم که هیچ اشاره‌ای به هزینه اداری نکرده بود. این رقم به آن یک برچسب ارزشمند «ارزان‌ترین قیمت» داده بود، اما با کمی دقت در انتهای توضیحات فروش خواندم که ۲۴۹ پوند هزینه اداری و ۴۹۹ پوند هم برای درخواست تسهیلات مالی شخص ثالث اضافه می‌شود. قطعاً من از این فروشندگان خرید نمی‌کنم!
به نقل از ماشین باز این گزارش پرتوی از واقعیت می‌تاباند روی تبلیغات پرزرق‌وبرق فروشندگان خودروهای دست دوم. در سال‌های اخیر، عباراتی نظیر «بازرسی جامع چندنقطه‌ای» یا «آماده‌سازی سخت‌گیرانه» صرفاً به ابزاری تبلیغاتی برای جلب اعتماد مشتریان تبدیل شده‌اند. واقعیتی که در پس این شعارها نهفته این است که فروشندگان از طریق این بازرسی‌ها در واقع در حال محافظت از خود در برابر پیگرد قانونی هستند، زیرا قانون از آن‌ها می‌خواهد خودرویی با ایمنی کامل به فروش برسانند. در بازار پررقابت امروز، اعتماد مشتری ارزشمندترین دارایی هر کسب‌وکاری محسوب می‌شود. فروشندگانی که به جای اتکا به شعارهای نمایشی، شفافیت کامل را در پیش می‌گیرند، گزارش دقیق وضعیت فنی ارائه می‌دهند، اجازه تست جاده‌ای مستقل را می‌دهند و مهم‌تر از همه، تعهد عملی و واقعی به قانون حقوق مصرف‌کننده نشان می‌دهند، برندگان نهایی این بازار خواهند بود.نکته دوم و بسیار حائز اهمیت در این گزارش، پدیده پنهان کردن هزینه‌های اضافی مانند «هزینه اداری» یا «کارمزد تأمین مالی شخص ثالث» در انتهای توضیحات خسته‌کننده فروش است. این رویه که در صنعت به عنوان ترفند «قیمت نمایشی» شناخته می‌شود، به شدت به اعتبار فروشندگان آسیب می‌زند. مشتریان امروزی با دسترسی به اطلاعات بی‌شمار در فضای آنلاین، خیلی زودتر از گذشته متوجه این ترفندها می‌شوند. پیش‌بینی می‌شود در آینده، با سخت‌تر شدن قوانین و افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان، نمایشگاه‌هایی که از این روش‌های پنهان‌کاری استفاده می‌کنند، سهم بازار خود را از دست خواهند داد.
در نهایت، پیام اصلی برای خریداران خودرو دست دوم این است: هرگز به بازرسی‌های تبلیغاتی فروشنده اکتفا نکنید. این بازرسی‌ها جایگزینی برای بررسی مستقل نیستند. همیشه پیش از خرید، از یک مکانیک معتمد برای بررسی دقیق خودرو استفاده کنید و تمامی شرایط فروش، از جمله هزینه‌های جانبی، را به صورت مکتوب و شفاف دریافت نمایید.