انتخاب تاثیرگذارترین خودروی قرن بیستم کار راحتی نیست؛ اما همکاران ما در نشریه خواهری Classic & Sports Car این کار بزرگ را انجام داده‌اند. آن‌ها برای شماره ژوئن ۲۰۲۶ خود، از هر دهه از دهه‌های ۱۹۰۰ میلادی ۱۰ خودروی نامزد را انتخاب کردند و از یک هیئت داوران پنج‌نفره از متخصصان (از جمله استیو کرولی از تیم خودمان) خواستند تا از هر دهه یک خودرو را انتخاب کرده و سپس یک سکوی پیروزی کلی برای قرن تعیین کنند.
نتایج نهایی جالب توجه است: مقام اول به فورد مدل T رسید که تقریباً بحثی در آن نیست؛ مقام سوم نیز از آنِ مینی شد. اما در مقام دوم، مک‌لارن F1 قرار گرفت - انتخابی که البته جای بحث دارد. نویسنده، که خود دو بار پشت فرمان این خودروی افسانه‌ای نشسته (یکی از آن دفعات تا جایی که پلاک عقب خودرو ذوب شد!)، معتقد است F1 خودرویی فوق‌العاده بوده، اما تاثیرگذاری آن به شیوه سنتی نبوده است.
سوال اینجاست: کدام خودروی دهه ۱۹۹۰ بیشترین تاثیر را بر صنعت خودروی امروز داشته است - مک‌لارن F1 یا تویوتا پریوس، لکسوس LS 400، تویوتا RAV4، فورد فوکوس یا جنرال موتورز EV1؟ راستش را بخواهید، دهه ۱۹۹۰ نبرد سختی بود، اما F1 هرگز نتوانست ویلیز جیپ یا فولکس‌واگن بیتل را از نظر تاثیرگذاری پشت سر بگذارد.
اگر قرار باشد F1 را «تاثیرگذار» بنامیم، باید تعریفمان از این کلمه کمی مبهم‌تر باشد. این خودرو بدون تردید ماشین‌دوستان را تحت تاثیر قرار داد تا آن را بهترین خودروی تاریخ بدانند، اما خیلی کم از خلوص وزن سبکش وارد بازار خودرو شد - حتی بازار خودروهای اسپرت. به همین دلیل بود که گوردون مورای اتوموتیو (GMA) ناگزیر شد آن را برای امروز از نو اختراع کند. F1 آمد، خیره‌کننده بود و راهی جدید برای خودروهای اسپرت ارائه داد؛ اما صنعت در نهایت تا حد زیادی از هر چه که می‌کرد چشم‌پوشی کرد.
به نقل از ماشین باز
این رتبه‌بندی جالب توجه است، زیرا نشان می‌دهد چگونه تعریف «تاثیرگذاری» می‌تواند بازتابی از سلیقه و ارزش‌های داوران باشد، نه واقعیت بازار. بیایید صادق باشیم: فورد مدل T به دلیل دموکراتیزه کردن اتومبیل و تولید انبوه، کاملاً مستحق مقام اول است. مینی نیز به دلیل تعریف مجدد مفهوم خودروی کوچک و کارآمد، جایگاهش را در مقام سوم به دست آورده است. اما مک‌لارن F1 در رتبه دوم، بیشتر نمادی از یک نگاه احساسی به تاریخ خودرو است.
این خودرو بی‌تردید یکی از شاهکارهای مهندسی تاریخ است: موتور V12 ساخته BMW، صندلی مرکزی راننده، ساختار بدنه از جنس کربن فیبر و سرعت نهایی ۳۹۱ کیلومتر بر ساعت که برای ده‌ها سال رکورد جهانی داشت. اما تاثیرگذاری واقعی بر صنعت به معنای تغییر مسیر طراحی، فناوری یا فرهنگ اتومبیل‌رانی است. واقعیت این است که تویوتا پریوس (پیشگام هیبریدی)، تویوتا RAV4 (پیشگام کراس‌اور) و حتی جنرال موتورز EV1 (پیشگام الکتریکی) هر کدام هزاران بار بیشتر از F1 بر محصولات امروز صنعت خودرو تاثیر گذاشته‌اند.
امروزه تقریباً هر سازنده‌ای در پورتفولیو خود خودروی هیبریدی یا کراس‌اور دارد، در حالی که فناوری‌های اختصاصی F1 به جز در محصولات کم‌حجم گوردون مورای اتوموتیو (T.50 و T.33)، تکثیر نشدند. به نظر می‌رسد این انتخاب بیشتر ادای احترامی است به خودرویی که در اذهان عمومی به یک اسطوره تبدیل شده است. شاید بررسی نامزدهای قرن ۲۱ - پورشه کاین، نیسان قشقایی، نیسان لیف یا تسلا مدل S - دیدمان را روشن‌تر کند: قرن ۲۱ هنوز جوان است، اما روند نشان می‌دهد که تاثیرگذاری بیشتر با حجم فروش و تغییر الگوهای مصرف تعریف می‌شود تا با فوق‌برنامه بودن مهندسی. آیا جکو ۷ می‌تواند چهره این دهه را تغییر دهد؟ زمان آن را نشان خواهد داد.