گیربکس دستی این روزها در دنیای خودروهای اسپرت کمیابتر از همیشه شده است؛ به طوری که مدلهایی مثل فراری ۱۲سیلیندری مانوال و مکلارن McL 6GT تنها به دلیل همین کمیابی چنین توجهاتی را به خود جلب کردهاند. با این حال، این موضوع نشان میدهد که در دنیای پرسرعت و بهرهور گیربکسهای اتوماتیک، همچنان گروهی از افراد وجود دارند که حاضرند برای داشتن یک گیربکس دستی در یک خودروی اسپرت گرانقیمت، هزینههای گزافی بپردازند.
اما واقعیت این است که برای اکثر مردم، گیربکس اتوماتیک نه تنها جایگزینی آسان، بلکه گزینهای بهتر است. برای رانندگانی که بیشتر در سرعتهای معمول رانندگی میکنند، اتوماتیک روانتر است و برای کسانی که در پیست به دنبال حداکثر عملکرد هستند، سرعت بیشتری دارد. در نتیجه، تنها بخش کوچکی از «پوریستها» (خالصخواهان رانندگی) باقی میمانند که میخواهند خودشان تعویض دنده را انجام دهند. شرکتهایی مثل پورشه، کاترهام و آریل به همین دلیل همچنان گیربکسهای دستی تولید میکنند. اما وقتی پای خودروهای خانوادگی به میان میآید، اوضاع متفاوت میشود؛ همانطور که یکی از کارشناسان صنعت میگوید: «همه میگویند گیربکس دستی میخواهند، اما کسی آن را نمیخرد.»
در مورد گیربکس دستی در خودروهای خانوادگی، یک مسئله نسلی نیز وجود دارد. کسانی که هنوز گیربکس دستی میخرند، یا آن را سادهتر در تعمیر میدانند یا دهههاست که با آن رانندگی کردهاند و تمایلی به تغییر ندارند. اما با توجه به روند رو به رشد اتوماتها و آینده ماشینهای برقی که گیربکس دستی ندارند، شاید دیگر دلیلی برای تفکیک گواهینامه رانندگی دستی و اتوماتیک نباشد.
در همین حین، اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که عاشق یک خودروی اسپرت موتور وسط هستید اما بودجه خرید یک مکلارن را ندارید، نوبل M500 شاید همان چیزی باشد که میخواهید. این خودرو که اکنون آماده تولید شده، مجهز به موتور ۳.۵ لیتری فورد و گیربکس ۶ سرعته دستی است و صراحتاً برای کسانی طراحی شده که نمیخواهند سیستمهای کمکراننده زیادی آنها را اذیت کند.
به نقل از ماشین باز گیربکس دستی این روزها در دنیای خودرو به یک نماد نوستالژیک و کالای لوکس برای علاقهمندان تبدیل شده است. وقتی خودروسازانی مثل فراری و مکلارن که نماد تکنولوژی روز هستند، نسخههای دستی خودروهای خود را معرفی میکنند، این پیام روشنی به دنبال دارد: صنعت خودرو تا چه حد تغییر کرده و گیربکس دستی دیگر یک نیاز فنی نیست، بلکه یک انتخاب احساسی، یک تجربهی دستساز و لذتبخش برای علاقهمندان خالص است.
از سوی دیگر، واقعیت بازار چیزی است که در متن به آن اشاره شد: «همه میخواهند، اما کسی نمیخرد». این یعنی هزینه تولید گیربکسهای دستی در مقیاس بالا اقتصادی نیست و خودروسازان بزرگ آنها را تنها برای حفظ تصویر برند و راضی نگه داشتن مشتریان وفادار زنده نگه میدارند. اما برندهای کوچک و ناب مثل نوبل، کاترهام و آریل میتوانند با تمرکز بر این بازار کوچک اما به شدت وفادار، به حیات خود ادامه دهند و حتی از این تفاخر تبلیغاتی بهرهمند شوند.
آینده گیربکس دستی به شدت به قوانین راهنمایی و رانندگی و تقاضای بازار گره خورده است. با حذف موتورهای درونسوز و استقبال روزافزون از خودروهای برقی که ذاتا گیربکس دستی ندارند، تقاضا برای گواهینامه دستی نیز کاهش مییابد. ممکن است در آینده نه چندان دور، گیربکس دستی شبیه به رانندگی با کالسکه اسبی شود: یک سرگرمی خاص، یک هنر که تنها توسط علاقهمندان و در مسیرهای خاص تجربه میشود، اما هرگز یک انتخاب برای کاربرد روزمره نخواهد بود. در نهایت، باید پذیرفت که دوران طلایی گیربکس دستی در خودروهای روزمره به سر آمده است. این فناوری دیگر بازگشتی ندارد و به تدریج به گوشهای از تاریخ صنعت خودرو تبدیل میشود. با این حال، تا زمانی که حتی یک علاقهمند خالص وجود داشته باشد، شرکتی هم پیدا میشود که برای او خودروی دستی بسازد.